Monetarism, hay chủ nghĩa tiền tệ, là một trường phái kinh tế nổi bật trong thế kỷ 20. Trường phái này cho rằng cung tiền đóng vai trò trung tâm trong việc quyết định lạm phát, sản lượng và sự ổn định của nền kinh tế.
Nguồn gốc và sự phát triển
Monetarism gắn liền với Milton Friedman và Trường phái Chicago. Friedman phản đối quan điểm cho rằng chính phủ nên thường xuyên can thiệp bằng chính sách tài khóa, thay vào đó nhấn mạnh vai trò của chính sách tiền tệ ổn định.
Vai trò của cung tiền
Theo Monetarism, sự gia tăng quá mức của cung tiền sẽ dẫn tới lạm phát trong dài hạn. Vì vậy, ngân hàng trung ương cần kiểm soát tốc độ tăng trưởng tiền tệ thay vì liên tục điều chỉnh nền kinh tế bằng các biện pháp ngắn hạn.
- Cung tiền: yếu tố trung tâm của phân tích tiền tệ.
- Lạm phát: hệ quả của tăng trưởng tiền tệ quá mức.
- Quy tắc tiền tệ: đề xuất duy trì tăng trưởng cung tiền ổn định.
Milton Friedman nổi tiếng với nhận định rằng lạm phát luôn và ở mọi nơi là một hiện tượng tiền tệ.
Chính sách tiền tệ và ngân hàng trung ương
Monetarism đề cao vai trò của ngân hàng trung ương trong việc kiểm soát cung tiền. Các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở và điều chỉnh lãi suất được sử dụng để duy trì ổn định giá cả.
So sánh với Keynesian
Khác với trường phái Keynesian, Monetarism ít tin tưởng vào hiệu quả của chi tiêu công trong việc điều tiết chu kỳ kinh doanh. Trường phái này cho rằng thị trường có khả năng tự điều chỉnh tốt hơn khi chính sách tiền tệ được thực hiện nhất quán và có thể dự đoán.
Ảnh hưởng hiện đại
Mặc dù ít ngân hàng trung ương hiện nay áp dụng hoàn toàn các quy tắc tiền tệ cổ điển, nhiều ý tưởng của Monetarism vẫn ảnh hưởng mạnh đến chính sách hiện đại, đặc biệt là mục tiêu kiểm soát lạm phát và duy trì uy tín chính sách.
Kết luận
Monetarism là một trong những trường phái có ảnh hưởng lớn nhất đến kinh tế học vĩ mô hiện đại. Việc hiểu rõ các nguyên lý của trường phái này giúp giải thích nhiều chính sách tiền tệ đang được áp dụng trên thế giới ngày nay.