Thực hành quyền công tố là một trong hai chức năng hiến định của Viện kiểm sát nhân dân. Đây là hoạt động nhân danh Nhà nước để buộc tội người phạm tội trên cơ sở chứng cứ hợp pháp, đồng thời bảo đảm không làm oan người vô tội và không bỏ lọt tội phạm.
Bản chất pháp lý
Quyền công tố là quyền lực nhà nước đặc biệt, được thực hiện xuyên suốt từ khi giải quyết nguồn tin về tội phạm đến khi kết thúc xét xử.
Các giai đoạn thực hiện
Viện kiểm sát tham gia vào khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử. Ở mỗi giai đoạn đều có những thẩm quyền riêng biệt.
- Khởi tố: kiểm sát căn cứ khởi tố.
- Điều tra: yêu cầu điều tra và phê chuẩn biện pháp ngăn chặn.
- Truy tố: ban hành cáo trạng.
- Xét xử: thực hiện luận tội và tranh tụng.
Thực hành quyền công tố không chỉ nhằm buộc tội mà còn phải bảo vệ công lý và quyền con người.
Xu hướng hiện đại
Hoạt động công tố đang chuyển từ mô hình thiên về buộc tội sang mô hình công tố khách quan, đề cao tranh tụng, trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực tư pháp.